Gramatyka niemiecka · C1

Czasowniki modalne jako ocena mówiącego: Er muss krank sein, er soll reich sein

Subjektive Modalverben: Er muss krank sein, er soll reich sein

müssen (Vermutung)sollen (angeblich)wollen (Behauptung)

Reguła

Czasowniki modalne mogą wyrażać ocenę mówiącego zamiast obowiązku lub umiejętności. Przypuszczenie, od pewnego do niepewnego: muss (jestem pewien), dürfte (prawdopodobnie), könnte/kann (możliwe), mag (może, przyznając). Cudze twierdzenie: soll = podobno, mówi się (Er soll sehr reich sein); will = sam tak o sobie twierdzi (Er will nichts gewusst haben). Przeszłość trafia do bezokolicznika, nie do czasownika modalnego: Er muss krank gewesen sein, a nie 'Er musste krank sein'. 'werden' + bezokolicznik również wyraża przypuszczenie: Sie wird schon im Zug sitzen. O tym, czy czasownik modalny jest użyty subiektywnie czy obiektywnie, decyduje kontekst.

Przykłady

Das Licht ist aus – sie muss schon schlafen.

Światło jest zgaszone; ona musi już spać.

Der Zug dürfte in etwa zehn Minuten ankommen.

Pociąg powinien przyjechać za jakieś dziesięć minut.

Der Minister soll von den Vorwürfen gewusst haben.

Minister podobno wiedział o zarzutach.

Der Fahrer will das Stoppschild nicht gesehen haben.

Kierowca twierdzi, że nie widział znaku stop.

Uwaga

• Er musste gestern krank sein, er war nicht im Büro. → Er muss gestern krank gewesen sein, er war nicht im Büro.
  Przy przypuszczeniu czasownik modalny zostaje w czasie teraźniejszym; przeszłość trafia do bezokolicznika czasu przeszłego (gewesen sein). 'Er musste krank sein' znaczyłoby, że musiał być chory z obowiązku.
• Er soll nichts davon gewusst haben, sagt er selbst. → Er will nichts davon gewusst haben.
  'soll' przekazuje to, co mówią inni; to, co ktoś twierdzi o sobie, wyraża się przez 'will'.
• Sie kann wahrscheinlich noch im Büro. → Sie dürfte noch im Büro sein.
  Bezokolicznika (sein) nie wolno opuścić, a 'prawdopodobnie' jest już zawarte w 'dürfte'.
• Sie dürfte gestern schon angekommen. → Sie dürfte gestern schon angekommen sein.
  Po czasowniku modalnym stoi bezokolicznik; dla przeszłości bezokolicznik czasu przeszłego: angekommen sein.

Reguła po niemiecku

Modalverben können statt einer Pflicht oder Fähigkeit die Einschätzung des Sprechers ausdrücken. Vermutung, von sicher bis unsicher: muss (ich bin sicher), dürfte (wahrscheinlich), könnte/kann (möglich), mag (vielleicht, einräumend). Fremde Behauptung: soll = man sagt, angeblich (Er soll sehr reich sein); will = er behauptet es von sich selbst (Er will nichts gewusst haben). Die Vergangenheit steht im Infinitiv, nicht im Modalverb: Er muss krank gewesen sein, nicht „Er musste krank sein“. Auch „werden“ + Infinitiv drückt eine Vermutung aus: Sie wird schon im Zug sitzen. Ob ein Modalverb subjektiv oder objektiv gemeint ist, zeigt der Kontext.

Gdzie pojawia się w kursie

• Polityka i media (C1)

Więcej gramatyki C1: wszystkie reguły C1 · kurs C1.