Gramatyka niemiecka · C2

Konstrukcje z czasownikiem funkcyjnym (Funktionsverbgefüge): zur Verfügung stellen, in Betracht ziehen, Abhilfe schaffen

Funktionsverbgefüge: zur Verfügung stellen, in Betracht ziehen, Abhilfe schaffen

in Kraft tretenzur Verfügung stellenin Betracht ziehenAbhilfe schaffenzur Sprache bringen / kommen

Reguła

Konstrukcja typu Funktionsverbgefüge składa się z rzeczownika, który niesie znaczenie, i 'czasownika funkcyjnego', który wykonuje niemal wyłącznie pracę gramatyczną: 'eine Entscheidung treffen' (zdecydować), 'zur Anwendung kommen' (zostać zastosowanym), 'in Kraft treten' (wejść w życie). Konstrukcje te są typowe dla niemczyzny urzędowej, biznesowej i naukowej i pozwalają na subtelne rozróżnienia: 'zur Sprache bringen' (czynnie: poruszyć temat) wobec 'zur Sprache kommen' (znaczenie bierne: zostać poruszonym); 'in Gang setzen' (wprawić w ruch) wobec 'in Gang kommen' (ruszyć, nabrać tempa). Czasownik i rzeczownik są trwale związane: rodzajnika, przyimka ani czasownika nie da się wymienić ('eine Frage stellen', nie 'machen'; 'Abhilfe schaffen', nie 'geben'). Rzeczownik stoi zwykle na końcu zdania, a czasownik funkcyjny na drugim miejscu: 'Die Kommission zieht eine Verschiebung in Betracht.' W rozmowie nagromadzenie takich konstrukcji brzmi ciężko; tam często lepszy jest prosty czasownik.

Przykłady

Die neue Regelung tritt am 1. Januar in Kraft.

Nowa regulacja wchodzi w życie 1 stycznia.

Wir stellen Ihnen die Unterlagen gern zur Verfügung.

Chętnie udostępnimy Państwu dokumenty.

Der Vorstand zieht eine Verschiebung des Projekts in Betracht.

Zarząd rozważa przesunięcie projektu w czasie.

Mit dieser Maßnahme soll dem Fachkräftemangel Abhilfe geschaffen werden.

To działanie ma zaradzić niedoborowi wykwalifikowanych pracowników.

Das Thema kam in der Sitzung nur kurz zur Sprache.

Na posiedzeniu temat został poruszony tylko pokrótce.

Uwaga

• Die Stadt hat eine Entscheidung gemacht. → Die Stadt hat eine Entscheidung getroffen.
  Czasownik funkcyjny jest stały: decyzje są 'getroffen', a nie 'gemacht'.
• Der Verein hat die Frage zur Sprache gekommen. → Der Verein hat die Frage zur Sprache gebracht.
  'zur Sprache kommen' ma znaczenie bierne (kwestia zostaje poruszona); kto sam coś porusza, ten to 'bringt' zur Sprache.
• Das Gesetz tritt in die Kraft am ersten Juli. → Das Gesetz tritt am ersten Juli in Kraft.
  W tej konstrukcji 'Kraft' stoi bez rodzajnika, a rzeczownik konstrukcji idzie na koniec zdania.

Reguła po niemiecku

Ein Funktionsverbgefüge besteht aus einem Nomen, das die Bedeutung trägt, und einem Funktionsverb, das fast nur grammatische Arbeit leistet: „eine Entscheidung treffen“ (entscheiden), „zur Anwendung kommen“ (angewendet werden), „in Kraft treten“ (gültig werden). Die Gefüge sind typisch für Verwaltungs-, Wirtschafts- und Wissenschaftssprache und erlauben feine Unterschiede: „zur Sprache bringen“ (aktiv) gegenüber „zur Sprache kommen“ (passivisch); „in Gang setzen“ (bewirken) gegenüber „in Gang kommen“ (beginnen). Verb und Nomen sind fest verbunden: Artikel, Präposition und Verb lassen sich nicht austauschen („eine Frage stellen“, nicht „machen“; „Abhilfe schaffen“, nicht „geben“). Das Nomen steht meist am Satzende, das Funktionsverb an zweiter Stelle: „Die Kommission zieht eine Verschiebung in Betracht.“ Im Gespräch wirkt die Häufung schwerfällig; dort ist das einfache Verb oft besser.

Gdzie pojawia się w kursie

• Negocjacje i umowy (C2)

Więcej gramatyki C2: wszystkie reguły C2 · kurs C2.